Арэхава


Цэнтр Арэхаўскага сельсавета. У мінулым у складзе Олтушскага войтаўства (XVI —XVIII ст.), Олтушскай воласці, затым гміны. За 22 км на паўднёвы захад ад Маларыты.
У наваколлях возера Арэхаўскага (плошча якога складае 441 га.) і ля вытокаў ракі Маларыты выяўлена група стаянак каменнага веку.
Стаянка 1. За 2 км на поўнач ад вёскі, на схіле вялікага марэннага пагорка, які ўтварае карэнны паўночны бераг возера, на ўсход ад дарогі ў вёску. Даўжыня 300 м, культурны пласт значна пашкоджаны размывамі і каляінамі. Тут знайдзена каля 600 апрацаваных крамянёў, акрамя нуклевусаў, адшчэпаў пласцін, 70 прылад працы: нажы, скрабкі, скоблі, сякера і цеслападобныя вырабы. Выгляд макралітычны, падобны да познесвідэрскіх матэрыялаў. Знаходкі адносяцца да ранняга галацэну — 9 — 6 тысячагоддзе да н. э. Помнік выяўлены У. Ф. Ісаенкам у 1962 г., даследаваўся ў 1964, 1966, 1967 гг.
Стаянка 2. За 2,5 км на паўночны ўсход ад вёскі, на паўночна-ўсходнім схіле і ў прамоінах на паверхні марэннага пагорка сустракаюцца гнёздамі апрацаваныя крамяні. Сярод знаходак — пласцінкавыя нажы, скрабкі, груба абабітыя сякеры і цёслы, вербападобны свідэрскі наканечнік стралы. Большасць рэчаў была зроблена ў 10 — 5 тысячагоддзях да н.э.
Стаянка 3. На захад ад паўднёвай часткі вёскі, на невысокіх пясчаных узвышэннях (вышыня 1,5 —2,5 м), якія сустракаюцца на нізкім паўднёвым беразе воз. Арэхаўскае на працягу болей 200 м пры вышыні 1,5 — 2 м над узроўнем вады. Сярод знаходак — трохнугольны наканечнік стралы, нажы, скрабкі і скоблі, сякерападобныя груба абабітыя прылады. У час даследаванняў у 1995 г. У. Ф. Ісаенкі і Ф. Д. Клімчука знойдзена 20 крамянёў з апрацоўкай, частка якіх пабывала ў агні. Рэчы залягалі ў барознах і невялікіх раздувах на ўзроўні першай надазёрнай тэрасы, каля сасновага лесу. Абломкі неалітычных гаршкоў сведчаць пра ўзрост стаянкі — канец           4 — 3 тысячагоддзе да н. э.
Стаянка 4. Сярод тарфовішча, якое ўтварылася ў левабярэжжы р. Маларыты, ім 0,5 —1,5 км на поўнач ад вёскі, цягнецца ўздоўж марэннага пагорка. Гэта сляды неалітычнага паселішча 4 — 3 тысячагоддзя да н. э. Культурныя рэшткі — крамяні з апрацоўкай, часамі пацінізаваныя, карычневага колеру, закончаныя апрацоўкай прылады працы, абломкі глінянага посуду і нават рэшткі жывёлін — часцей трапляюцца на невысокіх павышэннях, якія перакрыты зверху тонкімі пластамі торфу. Даўжыня помніка каля 400 м.
Стаянка 5. На схіле марэннага бугра паміж дарогай (зараз шаша) і домам паляўнічага рыбака, на захад ад стаянкі, і на працягу 500 м сустракаюцца апрацаваныя крамяні, частка з іх пабывала ў вогнішчах. Пры даследаваннях 1995 г. знойдзена больш за 110 падобных крамянёў. Сярод іх 6 нуклеўсаў, 2 рэтушыры, 2 долатцы, скрабкі, скоблі, 7 пласцінак, 5 адшчэпаў з рэтушам, праколка, ножык «гравет», прылады тыпу пік, сякера. У гэтым месцы паўночнага берага возера ў выніку дзейнасці чалавека і прыродных фактараў утварыліся прамоіны і каляіны, якія парушылі паверхню культурных напластаванняў (9 — 5 тысячагоддзе да н. э.).
Стаянка 6. За 0,4 км на захад ад вёскі на паўночна-ўсходнім беразе возера, ва ўрочышчы Шчучча, у 1995 г. выяўлены сляды неалітычнага пасялення. Гэта высокая мясціна луга з даволі добрым надыходам да вады каля вытоку рэчкі, вышынёй 1,5 м, даўжынёй каля 300 м. Пры разгорванні часта сустракаліся абабітыя камяні пераважна карычняватага колеру, а таксама балотная руда.
Помнік 7. Каля паўночнага берага возера і вытоку рэчкі з вады выступае валун вышынёй над вадой 1,2 — 1,5 м, відавочна, месца шанавання, капішча. У наваколлі вёскі знойдзена некалькі рэчаў бронзавага веку, узрост якіх 4000 — 3500 гадоў. Сярод іх — наканечнік кап’я з шырокім насадам даўжынёй 105 мм, плоскія прылады ў выглядзе няправільнага прамавугольніка, бакі якога зведзены ў вастрыё.
У наваколлях в. Арэхава выяўлены таксама помнікі зарубінецкай і познезарубінецкай культур, VII —X ст., часоў Кіеўскай Русі.
Першыя звесткі пра Арэхава адносяцца да 1546 г. У 1566 г. налічваліся 22 двары, 42 сям’і, працаваў млын. Да 1759 года вёска Арэхава знаходзілася пад уладай Рэчы Паспалітай. Толькі ў выніку трэцяга раздзелу Рэчы Паспалітайу 1795 годзе заходняя частка Беларусі, у тым ліку і вёска Арэхава, уз'ядналася з Расіяй.  Наступныя згадкі — 1586 г. (спрэчкі за памежныя землі), 1668 г. (рэвізія). Звесткі пра царкву — 1668, 1724, 1742, 1786 гг. (інвентары). У 1786 г. «добры» Арэхава складалі 23 увалокі і 374 моргі.
У 1769 г. у ваколіцах вёскі адбыўся бой рускіх войск на чале з А. В. Суворавым з польскімі канфедэратамі, у якім апошнія былі разгромлены. У 1860 г. у вёсцы адкрыта земскае народнае вучылішча. 

Па вопісу 16 лютага 1864 года  ў вёсцы налічвалася 579 рэвізскіх душ (234 мужчыны, 245 жанчын), адносіліся яны да маёнтка Арэхава, які належыў Капшэўскаму, сельская грамада Арэхаўская, воласць Олтушская. Былі царква, народнае вучылішча. Да маёнтка Арэхава ў 1860-я гады адносілася 605 рэвізскіх душ у в. Арэхава і Вотчын. У 1886 г. у вёсцы 85 двароў, 1088 жыхароў. У вучылішчы ў 1886 г. навучалася 60 дзяцей, з іх 4 дзяўчынкі. У 1900 г. вучылішча наведвала 50 дзяцей, з іх 2 дзяўчынкі. Настаўнікам працаваў Андрэй Лапатка. У 1905 г. у сяле Олтуш налічвалася 1447 жыхароў, у маёнтку — 40, у фальварку Олтуш — 6 жыхароў. 

У 1921 г. у вёсцы з фальваркам 100 двароў, 552 жыхары, усе праваслаўныя; у 1930 г. у вёсцы 203 двары, у 1969 г. 149 гаспадарак, 587 жыхароў. 

У 1939 г. у в. Арэхава адбыліся выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў. Старшынёй сельскага савета быў абраны Дзмітрый Сяргеевіч Жох.
Паблізу адкрыта радовішча мелу.
Царква Святой Параскевы адбудавана ў 1996 г., цагляная.
Есць сярэдняя школа (272 вучні), дзіцячы сад, сельскі Дом культуры, бібліятэка, аддзяленне сувязі, ФАП, магазін.
У 1998 г. — 258 двароў, 770 жыхароў. 

(Памяць. Маларыцкі раён: гіст.-дакум. хроніка Маларыцкага р-на / рэд.-уклад. В.Р.Феранц. – Мінск : Ураджай, 1998. – 508 с.,[8] л.іл.)

Сяло Арэхава звязана з гістарычнымі падзеямі. Гэта было месца ссылкі катаржнікаў. Былі вялікія зараслі і многа арэхаў. Назва пайшла ад слова “арэх”.

(Са слоў старажылаў)

 ОРИИ (ОР)

Согласно современным украинским историкам (Ю.Шилов) ории появились на побережье Чёрного моря, а расселение, соответственно, шло с юга на север. Опять же, согласно исследованиям белорусских археологов, это было 10-3 тысячелетия до н.э.

Нужно также помнить, что первые люди говорили мало, коротко и, по сути, в силу того, что разговорная речь постепенно развивалась и совершенствовалась на протяжении нескольких тысячелетий. Например: Ор – орий, пахарь; Лов-ловить, охотиться; Рыб-рыбак; и т.д. Естественно, если следовать логике, то ведь и много основных разговорных слов, корни которых мало изменились, сохранились до нашего времени. Поэтому с очень большой вероятностью можно подытожить, что в основе названий д.Орехово и оз.Ореховскоголежит тот самый корень Ор от древних жителей первопроходцев – ориев, пахарей, хлебопашцев, крестьян… Нужно также добавить, что первые крестьяне шли по статусу глав-родов (волхвов), т.е. и уважение и почёт они имели высочайший, они выращивали Святой Хлеб – основу жизни. Некоторые названия – топонимы, в силу тех или иных обстоятельств могли измениться полностью, а некоторые, сохранив корень слова, дошли до наших дней. Начнём из тех, что могут  быть самыми старыми, т.к. находятся  на берегах озёр и речек. Скорее всего, гидронимы, как названия, возникли раньше, потому что вода как основа жизни, а топонимы, как аналогия шли следом, ведь  жилища нужно было строить на сухих,незанимаемых водой, местах.

ЛЕГЕНДА ПРА ТОЕ,  ЯК ДВА ПАНЫ ВОЗЕРА ДЗЯЛІЛІ

Былі гэта далёкія часы, калі нашымі землямі валодалі паны. І жыло побач два пана-суседа: Арэхаўскі і Олушскі пан. Зышліся яны неяк па-суседскі пасядзець, выпіць віна ды пагуляць у карты. Сталі яны гуляць у карты на грошы. Тут арэхаўскі пан ставіць свае грошы – і ўсе прайграе. А адыграцца хочацца. Дастае свае залатыя часы, кажа: “Давай вось на гэта”. Ну Олтушскі пан згаджаецца, іграюць – і тут наш Арэхаўскі пан і прайграе часы. У кішэнях пуста, але ж не хочацца ісці дамоў проста так! Думае ён, што яшчэ можна паставіць на гульню. Думаў, думаў ды гаворыць суседу: “Аддавай усе мае грошы, а я стаўлю палову Арэхаўскага возера!”. Бачыць сусед, што Арэхаўскі пан на ўсё гатовы, і гаворыць: “А, давай”.

Селі іграць аппошнюю партыю і зноў пан Арэхаўскі прайграе. Гора, канешне, так прайграцца, але слова шляхціча  мацней, чым тое гора. Прыйшлося аддаваць Олтушскаму пану палову возера свайго. Толькі пытанне – як падзяліць возера? Тут адказ прыйшоў камусьці на  розум – а давайце межавым знакам паставім пасярод возера вялікі валун? Нічога не паробіш – неяк зацягнулі той валун на возера, ды паставілі. Тая частка возера, што злева ад камня  – засталася Арэхаўскаму пану, а справа – Олтушскаму.

Праўда то было ці не, але і зараз стаіць на возеры нібыта той валун і выглядае з-пад хваляў возера.                                                        

                                                                                        (Запісана са слоў А. І. Дземядзюка)

 На 1 студзеня 2020 года — 255 двароў, 589 жыхароў.

ФОТА

Бібліяграфічны спіс

Бензярук, Р. Сустрэча з Талстым у Арэхава / Расціслаў Бензярук // Голас часу. — 2013. — 3 красавіка. — С. 8.  

У 1963 годзе вёску Арэхава наведаў Мікіта Ільіч Талстой - вядомы расійскі мовазнаўца, праўнук Л.М. Талстога. Ён займаўся вывучэннем гаворак і традыцый духоўнай культуры Палесся.

Галавій, Н. "Сваёй вёсцы ціха пакланюся..." / Наталля Галавій // Голас часу. — 2011. — 27 ліпеня. — С. 5. 
Свята вёскі Арэхава.

Галянчук, Г. З днём нараджэння, Арэхава ! / Ганна Галянчук // Вечерний Брест. — 2011. — 20 июля. — С. 7. 
На мінулым тыдні ў Арэхаве прайшло свята вёскі.

Грушевич, А. Рыбы много не бывает... / Алексей Грушевич // Голас часу. — 2019. — 19 кастрычніка. — С. 1, 3. 
Зарыбление Ореховского озера провели сотрудники Белорусского общества охотников и рыболовов.

Заруба, В. Заказалі заказнік / [Віктар Заруба ; гутарыў] Мікалай Навумчык ; фота аўтара // Голас часу. — 2012. — 8 лютага. — С. 8 : фота.
 
Касцевіч, І. Арэхаўскія сюжэты "Кобрынскага хіміка" / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2012. — 24 сакавіка. — С. 2.
 
Касцевіч, І. Варта пачаць, а гасподзь дапаможа / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2012. — 13 чэрвеня. — С. 8.
 
Касцевіч, І. Восень Шыгалёвых / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2015.— 26 верасня. — С. 3.
 
Касцевіч, І. Выбар на карысць вёскі робяць арэхаўскія механізатары / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2011. — 24 верасня. — С. 1.
 
Касцевіч, І. З лёсам не паспрачаешся / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2014. — 3 снежня. — С. 5.

 Касцевіч, І. "Мой анёл-выратавальнік..." / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2015. — 30 верасня. — С. 4. 
Аб няпростым жыцці Зінаіды Кернога з вёскі Арэхава Маларыцкага раёна. Яна — інвалід-калясачнік. Усё жыццё ёй дапамагае муж Уладзімір Кернога. Аб іх сям\'і.  

 Касцевіч, І. Надзейнасць Валянцінаў / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2009. —19 верасня. — С. 1.
Восеньскія работы ў СВК "Арэхава".

Касцевіч, І. Сямейны скарб Капанькаў / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2011. — 29 кастрычніка. — С. 7.
 
Касцевіч, І. Уласныя інвестыцыі ў будучае / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2012. — 24 кастрычніка. — С. 1.

Касцевіч, І. Ул Хаг Анвара лічаць рускім у Пакістане / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2015. — 18 красавіка. — С. 3.
 

Касцевіч, І. Хлеб смаку жыцця / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2015. — 14 лістапада. — С. 1, 3.
Аб сустрэчы з Ганнай Пятроўнай Барысюк, якая жыве ў в. Арэхаве і якую ведаюць там як спраўнага хлебапёка. Яна — былая даярка калгаса "Зара".

Касцевіч, І. Цудоўная пяцёрка і брыгадзір / Ірына Касцевіч // Голас часу. — 2012. — 9 чэрвеня. — С. 2.
 

Кононович, П. Взаимопроверка даст результат / Павел Кононович // Голас часу. — 2018. — 15 верасня. — С. 1. 

Взаимопроверка прошла в ОАО "Рита" и ОАО "Орехово" по вопросам животноводства.

Кононович, П. О судьбе ОАО "Орехово" / Павел Кононович // Голас часу. — 2019. — 9 сакавіка. — С. 3. 
В ОАО "Орехово" состоялось отчётное собрание, на котором подводились итоги работы за 2018 год и обсуждались планы на нынешний.

Кононович, П. Со всей душой к клиенту / Павел Кононович // Голас часу. — 2017. — 7 кастрычніка. — С. 6. 
Коротко об истории почтовой связи в районе. О сотрудниках отделения почтовой связи агрогородка Орехово.
Максимук, С. Двор в стиле "ретро" / Светлана Максимук // Голас часу. — 2018. — 26 верасня. — С. 5.

 Максімук, А. Дзе сям'я - там і я / Анастасія Максімук // Голас часу. — 2011. — 16 лістапада. — С. 3. 

Аб сям'і Анвара і Алёны Ул-хаг.

Максімук, С. Аддзячылі лепшым / Святлана Максімук // Голас часу. — 2017. — 6 мая. — С. 2.

Максімук, С. Вы шуміце, бярозы... / Святлана Максімук // Голас часу. — 2016. — 29 чэрвеня. — С. 2. 

Аўтарскі праект "Супердвор". Двор сям\'і Рыгора і Любові Капанькаў з вёскі Арэхава Маларыцкага раёна стылізаваны пад бярозавы гай. У гасцях у сям\'і.
Максімук , С. Гаспадыня кветкавага царства / Святлана Максімук // Голас часу. — 2013. — 10 ліпеня. — С. 5.
Станіслава Жох з вёскі Арэхава - кветкавод-аматар, генератар усіх ідэй афармлення прысядзібнага ўчастка. Аб яе захапленні.
 
Максімук, С. Грачанікі з арэхаўскім смакам / Святлана Максімук // Голас часу. — 2019. — 9 сакавіка. — С. 9.
Аляксандра Андрэеўна Алесік з вёскі Арэхава Маларыцкага раёна — умелая гаспадыня, якая ў свае 82 гады можа прыгатаваць грачанікі (смачны хлеб з грэцкай мукі). Аб ёй і яе грачанай "бабке".
 
Максімук, С. Гулялі, танцавалі і ўшаноўвалі вяскоўцаў / Святлана Максімук // Голас часу. — 2018. — 15 жніўня. — С. 3.
Свята вёскі Арэхава Маларыцкага раёна.
 
Максімук, С. Застаўся ў родных мясцінах / Святлана Максімук // Голас часу. — 2012. — 22 лютага. — С. 1.
Аб механізатары СВК "Арэхава" Валерыі Бягезе.
 
Максімук, С. Імідж утульнасці / Святлана Максімук // Голас часу. — 2015. — 16 верасня. — С. 7.
Аб сям\'і Алены Уладзіміраўны і Алега Мікалаевіча Курыловічаў з вёскі Арэхава Маларыцкага раёна. На свяце вёскі ў конкурсе на лепшы вясковы двор іх сям\'я стала пераможцай.
 
Максімук, С. Кавальскіх спраў майстар / Святлана Максімук // Голас часу. — 2012. — 8 лютага. — С. 4.
Валерый Міхайлавіч Аўдзяюк - каваль з дзесяцігадовым стажам. Працуе ў СВК "Арэхава".
 
Максімук, С. Кветкавы рай / Святлана Максімук // Голас часу. — 2016. — 29 чэрвеня. — С. 2.
Аўтарскі праект "Супердвор". Двор сям\'і Станіславы Іосіфаўны і Віктара Міхайлавіча Жохаў з вёскі Арэхава Маларыцкага раёна патанае ў кветках. У гасцях у сям\'і.

Максімук, С. Простае шчасце людское... / Святлана Максімук // Голас часу. — 2013. — 31 ліпеня. — С. 4.
Шмат гадоў жывуць разам Ніна Міхайлаўна і Леанід Кірылавіч Смаль з в. Арэхава. Аб іх.
 
Максімук, С. Толькі ты, мая вёска жыві... / Святлана Максімук // Голас часу. — 2017. — 19 жніўня. — С. 3.
Свята вёскі Арэхава.
 
Максімук, С. Чатыры сыночкі і лапачка-дочка / Святлана Максімук // Голас часу. — 2017. — 22 лютага. — С. 6.
Пра сям'ю Яльніцкіх з вёскі Арэхава.
 
Максімук, С. Школьныя годы цудоўныя... / Святлана Максімук // Голас часу. — 2014. — 3 верасня. — С. 1.
На першавераснёўскую лінейку ў Арэхаўскую СШ прыехалі госці з раёна - старшыня райвыканкама і начальнік раённага аддзела адукацыі. Яны ўручылі падарунак школе - новы школьны аўтобус. Рэпартаж з урачыстасці.

 Навумчык, М. Амерыканская вучоба арэхаўскіх вучняў / Мікалай Навумчык ; фота аўтара // Голас часу. — 2012. — 14 сакавіка. — С. 3 : фота.
Аліна і Руслан Луцыкі больш за пяць гадоў вучыліся ў ЗША.

Навумчык, М. Асаблівыя людзі / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2014. — 9 жніўня. — C.3.

Навумчык, М. Аўтар метадычнага дапаможніка для настаўнікаў / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2014. — 5 лютага. — C.4.
  
Навумчык, М. За пяць крокаў да стагоддзя / Мікалай Навумчык ; фота Алега Крэмянеўскага // Голас часу. — 2015. — 23 верасня. — С. 3 : фота.
 
Навумчык, М. І. Гісторыя Арэхава — у летапісе / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2012. — 17 кастрычніка. — С. 8
У раённай бібліятэцы падрыхтаваны краязнаўчы матэрыял па гісторыі вёскі Арэхава.
 
Навумчык, М. І. Жывы напамін пра вайну / Мікалай Навумчык ; фота аўтара // Голас часу. — 2013. — 21 верасня. — С. 3 : фота.
 
Навумчык, М. І. Не месца ўпрыгожвае чалавека / Мікалай Навумчык ; фота Алега Крэмянеўскага // Голас часу. — 2014. — 1 сакавіка. — С. 2 : фота.
 
Навумчык, М. І. Новы выгляд царквы / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2012. — 12 снежня. — С. 5 : фота.
 
Навумчык, М. І. Новы купал — для царквы / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2013. — 4 верасня. — С. 5 : фота.
У Арэхаўскай царкве праходзіць добраўпарадкаванне да пятнаццацігоддзя з дня яе асвячэння.
 
Навумчык, М. І. Рукам — праца, сэрцу — свята / Мікалай Навумчык ; фота аўтара // Голас часу. — 2012. — 19 снежня. — С. 4 : фота.
Пра повара дзіцячага садка вёскі Арэхава Веру Касьянік.
 
Навумчык, М. І. Саламяных спраў майстрыха / Мікалай Навумчык ; фота аўтара // Голас часу. — 2014. — 13 снежня. — С. 3 : фота.
 
Навумчык, М. І. Суб'ектыўны фактар — найважнейшы / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2014. — 26 лютага. — С. 2 : фота.
У СВК "Арэхава" Маларыцкага раёна адбыўся справаздачны сход па выніках работы за 2013 год.
 
Навумчык, М. Кітайцы, Пушкін, Маларытчына / Мікалай Навумчык // Настаўніцкая газета. — 2019. — 2 красавіка. — С. 7.
Школьны музей Арэхаўскай сярэдняй школы наведалі госці з Кітая па ініцыятыве заснавальніка музея Марыі Жыгалавай.
 
Навумчык, М. Маларытчына: шляхамі гісторыі / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2018. — 22 жніўня. — С. 6.
Памятная дошка ў гонар разгрому А.В. Суворавым канфедэратаў у Арэхаве. Аб падзеі.
 
Навумчык, М. Музей А.С. Пушкіна ў Арэхаўскай СШ / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2017. — 23 жніўня. — С. 6.
 
Навумчык, М. На экскурсію - на Маларытчыну / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2019. — 27 сакавіка. — С. 1, 3.
Літаратурны музей імя А.Пушкіна ў Арэхаўскай сярэдняй школе быў урачыста адкрыты ў 1984 годзе. 21 сакавіка яго наведалі прадстаўнікі Кітая.
 
Навумчык, М. Няхай саджанцы растуць / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2019. — 10 красавіка. — С. 3.
На тэрыторыі Арэхаўскай сярэдняй школы пасадзілі яблыневы сад. Арганізатарам і ўдзельнікам такога мерапрыемства стаў настаяцель храма святой вялікапакутніцы Параскевы Пятніцы аг. Арэхава Анатоль Дударчук. Ён з\'яўляецца вельмі дасведчаным садаводам і падарыў школе 55 саджанцаў яблынь.
 
Навумчык, М. Поспехі на конкурсах / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2017. — 9 снежня. — С.8.
Падведзены вынікі абласнога этапу рэспубліканскіх конкурсаў літаратурных музеяў (экспазіцый) устаноў адукацыі і даследчых работ "Тапаніміка роднага краю", якія праводзіліся ў рамках рэспубліканскай акцыі вучнёўскай моладзі "Жыву ў Беларусі і тым ганаруся". Адзначаны вучні Арэхаўскай, Ланской, Олтушскай, Пажэжынскай сельскіх школ і СШ №1.
 
Навумчык, М. Стабальніца з Арэхава / Мікалай Навумчык // Голас часу. - 13 ліпеня (№ 54). — С. 9.. - Маларыта, 2019 ББК М 633 ББК 74
У выпускніцы Арэхаўскай СШ 2019 года Ксеніі Курыловіч найбольшая колькасць балаў на Маларытчыне ў сёлетняй уступнай кампаніі. Дзяўчына будзе паступаць у ВНУ з 386 баламі з 400 магчымых. Па біялогіі яна набрала 100 балаў, па хіміі — 99, рускай мове — 93, бал атэстата — 94. Аб ёй.

Навумчык, М. Супрацоўніцтва сясцёр міласэрнасці / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2016. — 8 чэрвеня. — С. 5.
 
Навумчык, М. Тут будзе сад / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2017. — 6 снежня. — С. 2.
Благачынны цэркваў Маларыцкай акругі протаіерэй Віктар Паляціла і протаіерэй Анатоль Дударчук, настаяцель храма в. Арэхава, на тэрыторыі сядзібы другога дзіцячага дома сямейнага тыпу ў Маларыце, заклалі сад: прывезлі і пасадзілі шмат кустоў буякоў і саджанцаў яблынь.
 
Навумчык, М. Тут будзе сад / Мікалай Навумчык // Настаўніцкая газета. — 2017. — 19 снежня. — С. 3.
Благачынны цэркваў Маларыцкай акругі протаіерэй Віктар Паляціла і протаіерэй Анатоль Дударчук, настаяцель храма в. Арэхава, на тэрыторыі сядзібы другога дзіцячага дома сямейнага тыпу ў Маларыце, заклалі сад: прывезлі і пасадзілі шмат кустоў буякоў і саджанцаў яблынь.
 
Навумчык, М. У школах - новыя кіраўнікі [Тэкст] : Глядзіце, хто прыйшоў / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2012. — 8 верасня. - C.2.
 
Навумчык, М. Фестываль "Славія" / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2017. — 15 сакавіка. — С. 6.
 
Навумчык, М. Храму вёскі Арэхава — 20 гадоў / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2018. — 14 лістапада. — С. 3.
11 лістапада ў царкве ў гонар святой вялікамучаніцы Параскевы Пятніцы в. Арэхава адбылося богаслужэнне з нагоды 20-годдзя з моманту яе асвячэння. З гісторыі храма.

Навумчык, М. Царкоўныя ўзнагароды - светарам [Тэкст] : Дабравест / Мікалай Навумчык // Голас часу. — 2013. — 8 чэрвеня. — C.7.
 
Падалінская, Д. Валянцінавае шчасце [Тэкст] : 14 лютага - Дзень закаханых / Дар'я Падалінская // Голас часу. — 2012. — 11 лютага. — C. 8.
 
Падалінская, Д. Свая сярод вяскоўцаў / Дар'я Падалінская // Голас часу. — 2016. — 29 чэрвеня. — С. 5.
 
Падалінская, Д. Служба для нашай бяспекі [Тэкст] / Дар'я Падалінская // Голас часу. — 2016. — 28 мая. — C. 3.

Падалінская, Д. У Арэхаве не чужыя / Дар'я Падалінская // Голас часу. — 2016. — 27 ліпеня. — С. 5. 
Аб сям'і перасяленцаў з Казахстана — Аркадзя Прыліпухіна і яго жонкі Галіны Князевай. Зараз яны жывуць і працуюць у вёсцы Арэхава Маларыцкага раёна.

Пархамук, А. Калі хочацца жыць... [Тэкст] : Доўгажыхары / Анастасія Пархамук // Голас часу. — 2013. — 27 красавіка. — C. 7.
 
Пархамук, А. Нашу вёску спалілі... [Тэкст] : Вачамі сведкаў / Анастасія Пархамук // Голас часу. — 2013. — 8 мая. — C.4.
 
Пархамук, А. Скарб, якому не пагражае інфляцыя [Тэкст] : Землякі / Анастасія Пархамук // Голас часу. — 2013. — 10 красавіка. — C. 3.
 
Пархомук, А. От сердца к сердцу, или Самое ценное — люди / Анастасия Пархомук ; фото автора // Голас часу. — 2020. — 29 студзеня. — С. 3 : фот. 
В Ланском сельском Доме культуры прошёл вечер, посвящённый 80-летию Малоритского района, инициатором которого стал Олтушский сельский исполнительный комитет.

Паўлянкова, Д. База для адпачынку і палявання / Дар'я Паўлянкова // Голас часу. — 2017. — 11 лютага. — С. 1, 8.
 
Паўлянкова, Д. Загадчык тэхнічнай "рэанімацыі" / Дар'я Паўлянкова // Голас часу. — 2017. — 22 лютага. — С. 5.
 
Свистунович, П. Финансовое оздоровление / Павел Свистунович // Голас часу. — 2019. — 9 сакавіка. — С. 1, 3.
В Малоритском районе три сельхозорганизации неплатежеспособны: ОАО "Орехово", ОАО "Гвозница" и ГП "Радежское". Прошли заседания районной комиссии райисполкома по предупреждению экономической несостоятельности (банкротства).
 
Свіцюк, Н. Беражлівасць і навізна - манетны двор мудрага гаспадара : СВК трымаюць справаздачу / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2012. — 3 сакавіка. — C. 2.
 
Свіцюк, Н. Газ для Ланской / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2014. — 3 снежня. — C. 1.
 
Свіцюк, Н. Дабрадушная Алеся / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2012. — 16 чэрвеня. — C. 7.
 
Свіцюк, Н. Жыллё, газ, пітная вада / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2012. — 25 красавіка. — C. 2.
 
Свіцюк, Н. "Кульгае" дысцыпліна, "кульгае" вытворчасць / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2010. — 3 сакавіка. — С.1, 2.
 
Свіцюк, Н. Лепшы, ён і ёсць лепшы / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2015. — 1 красавіка. — C. 2.
 
Свіцюк, Н. Лепшы ФАП - у Арэхаве [Тэкст] : Медыцына / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2015. — 21 лютага. — C. 2.

Свіцюк, Н. Малочная рака павінна разліцца [Тэкст] : АПК / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2012. — 18 лютага. — C. 2.
 
Свіцюк, Н. Перыяд адказнасці [Тэкст] : Будні ўлады / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2015. — 31 студзеня. — C. 3.

Свіцюк, Н. Свой на ўсе 100 [Тэкст] : Карцінкі з глыбінкі / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2011. — 5 кастрычніка. — C. 3.

Свіцюк, Н. Строгі экзамен для арэхаўцаў [Тэкст] : СВК трымаюць справаздачу / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2013. — 13 сакавіка. — C. 2.
 
Свіцюк, Н. У пашыраным фармаце [Тэкст] : Справаздачы і выбары / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2015. — 25 лютага. — C. 2.
 
Свіцюк, Н. Чалавек фактаў / Ніна Свіцюк // Голас часу. — 2011. — 29чэрвеня. — С. 2.
 
Спадчынная працавітасць сям'і Грышыных / Святлана Максімук // Голас часу. — 2019. — 13 сакавіка. — С. 6.
Аб сям\'і Валянціна Уладзіміравіча і Галіны Сцяпанаўны Грышыных з вёскі Арэхава Маларыцкага раёна. Яны працуюць у ААТ "Арэхава": Валянцін Уладзіміравіч — механізатар, Галіна Сцяпанаўна — тэхнік-асемянатар.
 
Трацюк, Д. Фіеста - першая [Тэкст] : Вясёлыя і знаходлівыя / Дзяніс Трацюк // Голас часу. — 2011. — 19 лістапада. — C. 8.
 
Уласюк, Ю. Раны на твары Маларытчыны [Тэкст] : 100-годдзе Першай Сусветнай вайны / Юрый Уласюк // Голас часу. — 2015. — 9 верасня. — C. 8.
 
Шыгалёва, В.В. У свае 78 гадоў Вера Шыгалёва і на трактары арэ, і печы кладзе / [Вера Шыгалёва ; падрыхтавала] Кацярына Яцушкевіч ; фота Алега Крэмянеўскага // Голас часу. — 2020. — 28 сакавіка. — С. 1, 10 : фат.
Аб жыцці Веры Васільеўны Шыгалёвай з вёскі Арэхава Маларыцкага раёна.
 
Шыгалёва, В. Мадонна на жалезным кані / [Вера Шыгалёва ; гутарыў] Мікалай Навумчык ; фота Алега Крэмянеўскага // Голас часу. — 2012. — 1 жніўня. — С. 3 : фота.
 
Шыцікава, В. Гісторыя пачынаецца з імя / Валянціна Шыцікава // Голас часу. — 2016. — 24 снежня. — С. 2.
На чарговым пасяджэнні савета піянерскай дружыны ДУА "Арэхаўская сярэдняя школа" было прынята рашэнне аб змяненні яе назвы: "Зялёная страла" перайменавана ў дружыну імя Паўліка Марозава.
 
Шыцікава, В. "Здаровая" віктарына / Валянціна Шыцікава // Голас часу. — 2017. — 1 ліпеня. — С. 2.
 
Яцура, Н. Ардэнаносныя кіламетры Мікалая Капанькі / Надзея Яцура // Голас часу. — 2017. — 15 лютага. — С. 1, 5.

Яцура, Н. Ах, как годы торопятся! Их с доски не стереть... / Надежда Яцура // Голас часу. — 2018. — 6 кастрычніка. — С. 4, 9.
Автор статьи предлагает читателям "раёнки" фото учителей Ореховской средней школы из школьного альбома 1976 года выпуска и рассказ о некоторых из них, свои воспоминания.
 
Яцура, Н. Выбар зроблены / Надзея Яцура // Голас часу. — 2014. — 27 верасня. — C. 2.
 
Яцура, Н. Вяселле з прысмакам настальгіі / Надзея Яцура // Голас часу. — 2019. — 2 лістапада. — С. 10 : фота.
Успаміны пра асаблівасці святкавання вяселля ў Маларыцкім раёне ў ранейшыя часы.
 
Яцура, Н. Другое прышэсце былога старшыні / Надзея Яцура // Голас часу. — 2016. — 12 сакавіка. — C. 3.

Яцура, Н. Кінаафіша / Надзея Яцура // Голас часу. — 2020. — 12 лютага. — С. 6 : фота.
Аб мерапрыемствах, якія праводзіліся ў Арэхаўскім сельскім клубе у мінулым стагоддзі.
 
Яцура, Н. На мяжы расстанняў і сустрэч / Надзея Яцура // Голас часу. — 2016. — 20 ліпеня. — С. 6.
Сустрэча выпускнікоў Арэхаўскай школы праз 40 гадоў.
 
Яцура, Н. На стратным малацэ доўга не пражывеш / Надзея Яцура // Голас часу. — 2015. — 6 мая. — C. 4.
 
Яцура, Н. Незвычайная субота, або Агеньчык-сустрэча за дзень да вясны / Надзея Яцура // Голас часу. — 2020. — 11 сакавіка. — С. 6 : фат.
У Арэхаўскім сельскім Доме культуры была арганізавана сустрэча, прысвечаная 80-годдзю Маларыцкага раёна, ініцыятарам якой стаў Арэхаўскі сельвыканкам.
 
Яцура, Н. Сапраўдныя прафесіяналы / Надзея Яцура // Голас часу. — 2015. — 5 жніўня. — C. 1.
 
Яцура, Н. Саюз двух / Надзея Яцура // Голас часу. — 2014. — 17 верасня. — C. 2.
 
Яцура, Н. "Тырла" / Надзея Яцура // Голас часу. — 2018. — 1 верасня. — С. 10.
 
Яцура, Н. Хто са спортам сябруе, таму і шанцуе / Надзея Яцура // Голас часу. — 2014. — 12 лістапада. — C. 2.

Яцура, Н. Цэняць за гаспадарлівасць / Надзея Яцура // Голас часу. — 2014. — 24 снежня. — C. 2.
 
Яцура, Н. Якое ўтрыманне - такое і... малако / Надзея Яцура // Голас часу. — 2014. — 31 мая. — C. 2. 
В рамках единого дня информирования информационно-пропагандистская группа во главе с Н. Шумом встретилась с коллективом ОАО "Орехово".

Яцушкевич, Е. Диалог о том, что важно / Екатерина Яцушкевич ; фото Олега Кременевского // Голас часу. — 2019. — 27 лістапада. — С. 1, 3 : фот.
В рамках единого дня информирования информационно-пропагандистская группа во главе с Н. Шумом встретилась с коллективом ОАО "Орехово".
 
Яцушкевич, Е. На ореховской земле / Екатерина Яцушкевич // Голас часу. — 2017. — 6 снежня. — С. 1, 4.

Яцушкевич, Е. Хозяйка "Белых гор" / Екатерина Янушкевич // Голас часу. — 2017. — 9 снежня. — С. 6.
В деревне Орехово есть фермерское хозяйство "Белые горы". Его хозяйка — Светлана Николаевна — удивительная и сильная женщина, не побоявшаяся на свои хрупкие плечи взвалить тяжелое бремя ответственности. О ней: о семье, работе.

Яцушкевіч, К. Адкрыты дыялог, або праблемы лепш вырашаць разам / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2017. — 23 снежня. — С. 1, 2.
У аграгарадку Арэхава адбылася сустрэча старшыні Маларыцкага райвыканкама з жыхарамі населенага пункта і працаўнікамі ААТ "Арэхава".
 
Яцушкевіч, К. Арэхаўскія сонейкі / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2018. — 27 чэрвеня. — С. 5.
Арэхаўскі дзіцячы садок. Аб садзе наогул і людзях, якія там працавалі і працуюць.
 
Яцушкевіч, К. Жыві і квітней, Арэхава! / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2019. — 14 жніўня. — С. 1, 3.
Свята вёскі Арэхава Маларыцкага раёна.
 
Яцушкевіч, К. Насцечка / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2019. — 6 лютага. — С. 4.
 
Яцушкевіч, К. Саламяная рапсодыя Дзіны Бягезы / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2018. — 1 жніўня. — С. 6.
Пра Дзіну Бягезу з аграгарадка Арэхава Маларыцкага раёна, якая займаецца адным з самых старажытных відаў рамёстваў — саломапляценнем. Аб ёй і яе захапленні.

Яцушкевіч, К. Соль маларыцкай зямлі / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2018. — 20 чэрвеня. — С. 6.
Аб людзях, якія хвалююцца душой і сэрцам за сваё сельгаспрадпрыемства — ААТ "Арэхава" і ўсё жыццё працуюць у ім: аб Вользе Сцяпанаўне Барысюк, якая 35 гадоў працуе тэхнікам-асемянатарам; аб калектыве малочнатаварнай фермы "Заазёрная".
 
Яцушкевіч, К. Сэрца маці — выток любові і спагады / Кацярына Яцушкевіч ; фота Алега Крэмянеўскага // Голас часу. — 2020. — 18 студзеня (№ 4). — С. 9 : фота.
Пра Кацярыну Трафімаўну Капанька з вёскі Арэхава.
 
Яцушкевіч, К. Сямейная справа / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2018. — 28 ліпеня. — С. 3.
 
Яцушкевіч, К. Сямейны бізнес / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2019. — 30 студзеня. — С. 1, 3.

Назад