Малако налівалі ў гладышку і ставілі  нанач у вытапленую печ пражыць. Затым дабаўлялі некалькі лыжак смятаны, разкалочвалі і ставілі знову ў цёплае месца для загусцення. Ужывалі разам з адварной бульбай альбо хлебам.      

Чыста вымытую цэлую бульбу  разам са скурай  клалі ў чыгунчык, залівалі вадой і варылі да гатоўнасці. Затым бульбу чысцілі ад скуры і елі, ўмакаючы ў льняны алей, расцёрты з соллю альбо з  свежым малаком ці з кыслёхай (кіслым малаком).

Бульбу чысцілі, клалі ў чыгунчык і, перекладаючы кавалачкамі дамашняй каўбаскі, залівалі вадой і варілі да гатоўнасці. Затым злівалі з бульбы ўзвар і прыпраўлялі дробна нарэзанай цыбуляю. Елі бульбу з каўбаскай, прыпіваючы ўзварам. 

 Адвараную ў лупінах бульбу чысцілі і рэзалі на кавалачкі. На раслінным масле смажылі парэзаную цыбулю з  семем канаплі, перамешвалі з бульбаю і ставілі на некалькі хвілін у печ. 

Свежае малако налівалі ў гладышкі і ставілі ў халоднае месца, каб адышлі вяршкі. Потым вяршкі збіралі, а адстоянае малако ставілі ў цёплае месца, каб пракісла да густаты. Ужывалі кыслёху з бульбай, хлебам. У касавіцу, жніво, калі не было паста, бралі  з сабой у поле піць замест вады. Кіслёха добра ўтамоўвала смагу. 

Свежае малако разлівалі ў гладышкі і ставілі ў халоднае месца, каб адыйшлі вяршкі. Потым вяршкі збіралі ў асобныя глечыкі і ставілі ў цёплае месца каб загусцелі. Такім чынам атрымлівалася смятана. Смятану злівалі ў драўляную біёнку і збівалі да тых пор, пакуль не з'яўляліся крупінкі масла і адходзіла маслёнка. Масла аддзялялі ад маслёнкі, залівалі некалькі разоў вадой, каб поўнасцю ачысціць ад маслёнкі і збівалі ў грудку. Каб масла зберагалася доўга, яго прысольвалі альбо ператаплялі ў печы і разлівалі ў збанкі.

Чыста  вымытую бульбу клалі  ў жар у печ і пяклі да гатоўнасці. Затым выймалі  ў міску і прыкрывалі ручніком, каб лупіна  добра  адыйшла і лупілася. Ужывалі з малаком, маслёнкаю, кыслёхаю, алеем, баршчом.

У чыгунчык налівалі ваду і ставілі ў печ перад полымем. Калі вада закіпала, туды клалі  свежую  ці кіслую капусту, соль, нутраное сала і варылі да гатоўнасці альбо запраўлялі боршч перад гатоўнасцю смажаным салам ці алеем з цыбуляю.   Ужывалі боршч з пячонкамі ці хлебам.

У  чыгунчык налівалі ваду і ставілі ў печ перад полымем. Калі вада закіпала, клалі парэзаную кавалачкамі бульбу, добра вымытую і парэзаную лебяду, соль і варылі да гатоўнасці. Гатовы боршч развадзілі кыслёхаю ( кіслым малаком).

У чыгунчык налівалі ваду і ставілі ў печ перад полымем. Калі вада закіпала, клалі  ачышчаную і парэзаную на кавалачкі бульбу, і замочаны нанач шабіль. Цераз некалькі хвілін у суп дабаўлялі 2-3 кавалачкі нутранога сала і дробна  парэзаную цыбулю. Варылі да гатоўнасці шабілю.

Калі ў гаспадарцы забівалі свінню, пераважна гэта рабілася перад Калядамі і Пасхай, то пры разбіранні з  жывёлы даставалі сала. А так як яно знаходзілася ў жываце, то яго называлі салныцяй ці нутраным. Сала добра салілі, прыпраўлялі часнаком, скручвалі, моцна звязвалі і зберагалі ў халодным месцы. Гэта сала дабаўлялі ў суп, боршч, бульбу, кашу альбо проста націралі скарынку хлеба і елі, пасыпаўшы часнаком і соллю.

Калі ў гаспадарцы рэзалі барана ці авечку, то ў серадзіне жывёлы находзіўся жыр, які зразалі і складвалі ў чыгун. Затым яго ставілі ў гарачую печ, каб ён ператапіўся. Гэты таплёны  жыр у народзе называлі лыем. Потым яго разлівалі ў гладышкі і ставілі ў халоднае месца, дзе ён зберагаўся. Дабаўлялі лый у боршч, бульбу, кашу. Таксама яго выкарыстоўвалі ў гаспадарцы для змазвання колаў у возе, чысцілі ім абутак.

Нутраное  сала рэзалі на кавалачкі, клалі на фундэлёк (пятэльню) і ставілі ў печ перад полымям. Калі кавалачкі сала добра ператапляліся, то адходзіў жыр, а ад самога сала аставаліся сухія выжаркі (шкваркі). Елі выжаркі з хлебам.

Бралі жытнюю муку і размешвалі з вадой, каб было добра густое цеста. Потым з гэтага цеста  выраблялі круглыя ляпёшкі і пяклі ў печы. Такім чынам атрымліваўся прэсны хлеб, з якога рабілі квас. 

Прысняк ламалі на невялікія кавалачкі, клалі ў діжку і залівалі вадой. Ставілі ў цёплае месца, каб укіс. Бралі цыб (зялёная цыбуля), дробна крышылі, крыху расціралі яго з соллю і залівалі квасам. Елі квас з бульбаю. 

Перад полымем у печы ставілі чыгунчык з вадою. Калі ўскіпала вада, туды клалі ачышчаную, дробна парэзаную бульбу і давалі пакіпець. Затым клалі туды сушоную рыбу, соль, прыправы і варылі да гатоўнасці.

Авёс (1 стакан) перабраць, прамыць і заліць халоднай вадой, давесці да кіпення і настайваць 3 гадзіны у цёплым месцы. Затым на моцным агні давесці да кіпення, усыпаць журахлыны  (клюкву)  і настайваць, затым дабавіць мёд.

Свежае малако ставілі ў халоднае месца, каб адыйшлі вяршкі. Вяршкі збіралі ў асобную гладышку і ставілі ў цёплае месца, каб загусцелі. Затым гатовую смятану зберагалі ў халодным месцы. Таксама з яе рабілі масла  і дабаўлялі ў розныя стравы, елі як самастойную страву. 

З малака збіралі вяршкі і ставілі яго ў цёплае месца, каб пракісла да густаты. Кіслае малако ставілі ў цёплую печ, каб адтапілася і адыйшла сыроватка. Потым  малако вылівалі ў рукавэць (мяшок для сыру), падвешвалі і давалі сцячы сыроватцы. Далей рукавэць з сырам клалі пад гнёт, каб  аддушыць поўнасцю сыроватку. Такім чынам атрымліваўся сыр. Да сыру дадавалі смятану і добра расціралі да аднароднай масы, крыху падсольвалі.

Бралі аддушаны сыр, клалі ў яго  столькі солі, каб быў салянаваты і добра расціралі. Затым рабілі круглыя тоўстыя ляпёшкі  і сушылі ў цёплым месцы, каб добра зацвярдзеў. Зберагалі ў сухім цёплым месцы. Потым такі сыр цёрлі на цёрку і дабаўлялі ў кашу ці разводзілі малаком і елі з бульбай.  Рабілі такі сыр пераважна ў пост, калі малочные стравы былі забаронены і патрэбна была доўга яго зберагаць.

Бульбу чысцілі,  варылі і тавклі, дабавляючы падсмажаную на сале цыбулю разам са шкваркамі. Затым  фармавалі вялікія  круглыя шары. Аддзельна замешвалі прэснае цеста альбо як на хлеб. У гэта цеста завярталі  бульбу, лажылі на блеху (протвінь) і пяклі ў печы. Елі з кыслёхаю (кіслым малаком) альбо як самастойную страву. 

Бульбу  чысцілі, варылі да гатоўнасці ў печы, таўклі. Сала рэзалі маленькімі кавалачкамі і смажылі на пятэльні, каб атрымаліся шкваркі, туды ж дабаўлялі дробна парэзаную цыбулю і смажылі, каб цыбуля падрумянілася. Усю гэтую масу дабаўлялі да бульбы, добра перамешвалі і ляпілі круглыя голыкы. Затым клалі іх на блеху( протвінь) і запякалі ў печы да румянасці.

Бульбу чысцілі, церлі на дробную цёрку, вадкасть, яка атрымлівалася з бульбы, адцежвалі. У гэтую массу дадавалі соль, муку. У чыгунчык налівалі ваду і ставілі перад полымем у печ, каб яна ўскіпела. З нацёртай бульбы ляпілі маленькія палюхі (шарыкі) і кідалі ў кіпячую падсоленую ваду. Добра пакіпеўшы, палюхі всплывалі  і лічылася, што яны гатовыя. Гатовыя палюхі выймалі з вады і падсмажвалі ў пятэльні на сале альбо залівалі цёплым малаком. 

Зерня пшаніцы добра ачышчалі і залівалі вадой, каб размякла. Затым пшаніцу клалі ў чыгунчык, залівалі вадой, туды ж клалі свінныя косткі, салілі і варылі да гатоўнасці. Калі варылі постную куцю, то замест свініны клалі сухія яблыкі, грушы, слівы, а ў канцы гатоўнасці дадавалі мёд, таксама  куцю заправлялі расцёртым макам з мёдам.

Свінныя тоўстыя кішкі вымочвалі ў вадзе, змяняючы ваду некалькі разоў, пераціралі соллю, добра чысцілі, мылі. Ачышчаную бульбу націралі на мелкай цёрцы, туды клалі соль, смажанае сала з цыбуляю і ўсё добра перамешвалі. Гэтую масу налівалі ў кішкі, завязвалі кішку з двух бакоў і запякалі ў печы да гатоўнасці.

Пяклі кравянку калі ў гаспадарцы білі свінню, бо для яе патрабавалася свежая кроў жывёлы, таксама і товстыя кішкі, якія добра чысцілі і мылі. Грэчаную крупу распарвалі да гатоўнасці, у яе клалі многа смажанага сала, соль, сырую, дробна парэзаную цыбулю, прыправы і дадавалі свіной краві столькі, каб маса была не вельмі густая. Гэтую масу налівалі ў кішкі, завязвалі, кішкі пракалвалі іголкай, каб не лопалі і запякалі ў печы да гатоўнасці на блехе( протвіне), перыядычна зліваючы вадкасть, якая ўтваралась падчас запякання.

Узять добра спелую дыню, ачысціць яе ад скуры, парэзать на невялікія кавалкі, палажыць у чыгун, дабавіць туды ваду, крыху малака. жменю вымытай пшаніцы ці прасяной крупы (пшено), да смаку солі і, усё добра перамяшаўшы, паставіць тушыць у печ. Калі дыня добра утушыцца, добра перамяшаць яе кувыляй.

Дыню ачысціць ад кажуры, парэзаць на маленькія кавалачкі і патушыць у невялікай колькасьці вады, а затым працерці праз сіта. Атрыманую масу заліць малаком, дабавіць да смаку солі, заправіць падсмажанай мукой. Перад падачай на стол пакласці ў суп кавалачак масла.

У чыгун наліць  ваду, хлебны квас у суадносіне 4 :1,  давесці да кіпення і ўсыпаць разведзеную вадой пшанічную або ячменную муку, варыць на працягу пяці хвілін. Абсмажыць кавалачкі сала разам з парэзанай цыбуляй, пакласці ў чыгун, дабавіць соль і паставіць у печ на 5-10 хвілін.

У  свежае малако сыпалі  пшанічную муку, соль, клалі яйкі і замешвалі  рэдкае цеста. З гэтага цеста на пятэльне пяклі бліны. Любыя сухія ягады, семя канаплі замачвалі, каб размяклі і расціралі, затым імі палівалі бліны і елі.

У кіпячую ваду кідалі крупы з проса (пшено) і варылі да гатоўнасці. Сала рэзалі на маленькія кавалачкі і смажылі, затым яго дабаўлялі да круп, салілі да смаку і варылі яшчэ 10-15 хвілін.

Бульбу чысцілі, церлі на дробную цёрку, туды дадавалі соль за смакам, яйкі і вылівалі масу ў блеху (протвінь). Пяклі ў печы да гатоўнасці і каб пакрылась запяканка румянай корачкай. Елі са смятанай, малаком, кыслёхай, шкваркамі.

У мякіну (отходы з жытняй мукі) дабавіць мукі,соль, яйка і на вадзе замесіть  густое цеста. Сфарміраваць соднікі (ляпёшкі) і выпякаць у печы. 

Змалоць муку з аўса, растварыць яе ў вадзе і паставіць на ноч кіснуць. На ранак ваду адцадзіць і закіпяціць. Елі з хлебам і пірагамі. 

Грыбы сухія замачыць на ноч, каб размяклі, прамыць і адварыць у вадзе. Парэзать на  смужкі, пакласці ў чыгунчык, на дно ўліць крыху вады, калі закіпіць, то заліць смятанай, пасаліць, дабавіць часнок і паставіць у духоўку тушыцца да гатоўнасці. Елі з бульбай, хлебам. 

З пшанічнай мукі, вады і солі замесіць  прэснае, не вельмі тугое, цеста. Раскатаць таўшчынёй 0,5 см і выразаць шклянкай кружочкі. На серадзіну кожнага кружочка пакласці начынку з тварагу (тварог змешаны з сырымі яйкамі і солью за смакам), бульбы (патоўчаная адварная бульба змешаная  са смажаным салам і цыбуляю), ягад (вішня, чарніца) і, перагнуўшы напалавіну, зашчапаць краі. Адварыць варэнікі ў кіпячай  падсоленай вадзе. Елі варенікі з тварагу са смятанай, з бульбай  са смятанай альбо смажаным салам.