Багуслаўка


Вёска ў Гвозніцкім сельсавеце, за 30 км на захад ад Маларыты. У мінулым у складзе Олтушскай воласці, затым гміны. Старажылы паведамляюць, што заснавалі населены пункт жыхары вёскі   Арэхава, высланыя сюды памешчыкам. У 1860-я гады 79 рэвізскіх душ (36 мужчын ,43 жанчыны), адносіліся да маёнтка Мутвіца, сельская грамада Навалеская. У 1905 г. налічвалася 250 жыхароў, у 1921 г.— 22 двары. 114 жыхароў, усе праваслаўныя. У 1930-я гады – 59 двароў, 1940 г. — 74 гаспадаркі, 404 жыхары.
Ёсць сельскі дом культуры, бібліятэка, магазін.
У 1998 г. — 47 двароў, 98 жыхароў.

(Памяць. Маларыцкі раён: гіст.-дакум. хроніка Маларыцкага р-на / рэд.-уклад. В.Р.Феранц. – Мінск : Ураджай, 1998. – 507 с.,[8] л.іл.)

Вёсцы Богуслаўка нямногім болей 170 гадоў. Раней яна называлася Прыброддзе. Адкуль пайшла такая назва? Са слоў старажылаў невялікі клачок зямлі быў заселены сялянамі з вескі Арэхава. Справа бы­ла такая. Пяць гаспадароў з вёскі Арэхава за непакорнасць пану былі выселены на пустыя землі, дзе нічога не было, акрамя броду, кустоў, непраходных балот. Паступова людзі абжывалі гэты невялікі клачок зямлі, праслаўлялі Бога за тое, што выжылі. Вось чаму і з'явілася другая назва вескі Богуслаўка.       (Са слоў старажылаў) 

***

Багуслаўка – невялічкая вёсачка, мясцовая назва яе Прыбрідде. Багуслаўка знаходзіцца пры Гвозніцкім сельсавеце за 30 км на захад ад Маларыты. У мінулым у складзе Олтушскай воласці, затым гміны.
Расказвае мая бабуля, што першымі пасяленцамі тут былі сяляне з вёскі Арэхава. Пяць сем’яў за непакорнасць пану былі выселены на пустыя землі, дзе нічога, акрамя кустоўяў ды непраходных балотаў, не было. Паступова людзі абжылі гэты невялікі кавалак зямлі, праслаўлялі Бога за тое, што выжылі. Так і з’явілася назва Багуслаўка. З усіх старон вёскі недалёка знаходзіцца лес, праз яго ў розныя бакі ідуць лясныя дарогі ды сцежкі, і кожная дарога або сцежка мае сваю назву, кожная частка лесу мае таксама сваю назву, напрыклад: “Назарава”, “Стража”. Паколькі назваў мноства, таму, якія ведалі назвы, адкуль яны ўзяліся, а некаторыя не ведалі.
Яшчэ хачу расказаць, чаму мясцовая назва вёскі Багуслаўкі - Прыбрідде. Мясцовасць была балоцістая, усюды былі брады, таму памешчык, праехаўшы ўбачыў, што сяло пры трох брадах, назваў Прыбрідде.                                                                    (Меляшчук Эдзік.)

Расказваюць, што першымі пасяленцамі тут былі сяляне з вёскі Арэхава. Пяць сем’яў за непакорнасць пану былі выселены на пустыя землі, дзе нічога акрамя кустоўя ды непраходных балотаў, не было. Паступова людзі абжывалі гэты невялікі кавалак зямлі, праслаўлялі Бога за тое, што выжылі. Так быццам бы з’явіўся тапанім Багуслаўка.
Калісьці тут распасціраліся непраходныя балоты з прагнаю дрыгвою, якая ў імгненне вока праглынала ў сваё ненажэрнае нутро не тое, што чалавека, а нават буйнага дзіка. Непралазны гушчар, процьма камароў і іншай балотнай нечысці рабілі гэтыя мясціны, якія лічыліся і так прапашчымі, не надта прывабнымі для жыцця людзей. Ішоў час і сярод глухога лесу, амаль на балоце, узнікла вёска з прыгожай і знакавай назвай Багуслаўка. Даўно асушана дрыгва і да Богуслаўкі вядзе грунтоўная гравейка. Пераехаўшы масток праз раку Прырву, па дарозе мы паглыбляемся далей у лес. Невялічкая вёска з дзясятак драўляных сядзіб раскінулася ў адну вуліцу, на якой ляжыць асфальт яшчэ з савецкіх часоў. Як паведамілі ў Гвозніцкім сельскім Савеце ў Багуслаўцы зарэгістраваны ўсяго толькі дваццаць чалавек. Дзяцей і моладзі тут няма. Можа таму нават і ў сонечны ліпеньскі дзень ад двароў напаўпустых сядзіб павявае самотнай трывогай. Вёска вымірае. Самаму малодшаму яе жыхару даўно за сорак гадоў мінула, а старэйшы размяняў свой векавы рубеж. Жывуць тут у асноўным пенсіянеры. На ўсю вёску налічваецца чатыры кані, адна карова, некалькі коз і ніводнага аўтамабіля. З Маларытай і суседнямі вёскамі Багуслаўку некалькі разоў на тыдзень звязвае рэйсавы аўтобус.
Багуслаўка адна з трынаццаці вёсак Маларыцкага раёна, якую ў гады акупацыі спалілі і знішчылі фашысты, пакінуўшы пасля сябе толькі чорны попел ды праклён і боль тых, хто застаўся ў жывых. Вёску, схаваную сярод лясоў ды балот чакала не зайздросная доля. Багуслаўцы як маглі дапамагалі партызанам. Часта тут адпачывалі і падсілкоўваліся народныя мсціўцы. Восенню 1942 года непадалёк ад населенага пункта быў забіты чыноўнік ахоўнай паліцыі Розенгарта. Фашысты разлютаваліся. 23 лістапада нямецкія вылюдкі здзейснілі карную аперацыю: Багуслаўку дашчэнту спалілі і расстралялі каля трыццаці вяскоўцаў. Навечна ў брацкай магіле засталіся ляжаць сям’я Ануфрыя Бягезы, яго жонка Агаф’я з непаўнелетнімі дачушкамі Сцепанідай і Пелагеяй. Перастала ў той дзень біцца і сэрца Васіля Бягезы, яго жонкі Алены і траіх дзяцей Марыі, Івана і Пелагеі. Зараз у вёсцы аб тых жудасных падзеях нагадваюць бадай што толькі брацкія магілы і памятнае месца побач з вёскай, дзе і адбылося катаванне.

Багуслаўка.jpg

На ўскрайку Багуслаўкі былі закатаваны мірныя жыхары. Сведкаў у Багуслаўцы не засталося.  Раней гэтыя мясціны называліся Прыбрыддзе.  Арэхаўскі пан адпраўляў сюды на ссылку няўгодных яму сяльчан, мяркуючы, што няшчасныя не выжывуць сярод багны ды дрыгвы. Але людзі абжылі гэты кавалак зямлі і ўвесь час праслаўлялі Бога, што дараваў ім сілу і моц, каб застацца ў жывых. Адсюль і пайшла назва Багуслаўка. Пасля вайны Багуслаўка аднавілася. Яшчэ дваццаць гадоў таму назад тут пражывала амаль сто чалавек, працавалі сельскі дом культуры і бібліятэка. Потым —  толькі дом сацыяльных паслуг. Зараз прыезджае аўталаўка і бібліобус. Нават у Багуслаўцы ёсць дачнікі, якія даглядаюць за сядзібай, вырошчваюць садавіну ды агародніну. Амаль у кожным двары тут свой сад.

На 1.01.2020 года  — 13 гаспадарак, 18 жыхароў.

                                         
 Бібліяграфічны спіс

Галянчук, А. Хачу яшчэ, або як олтушскія турысты па Маларыцкім раёне падарожнічалі / Аляксандр Галянчук // Настаўніцкая газета. — 2015. — 15 жніўня (№97). — С. 16.       
У шматдзённы турыстычны паход адправіліся школьнікі Маларытчыны па родным краі. Прайшлі больш за 100 км. Уражанні ад паходу.

Максімук, А. Я — гэта ён, ён - гэта я... / Анастасія Максімук // Голас часу. — 2012.—  12 верасня (№ 70). — С. 4.
Аб сям\'і Сцепаніды і Івана Кавальчукоў з вёскі Багуслаўка Маларыцкага раёна.

Мощик, С. Оптимизация с ликвидацией? / Сергей Мощик // Вечерний Брест. — 2011.— 1 февраля (№ 9). — С. 7. 
В Малоритском районе с 1 января 2012 года закрылись 4 дома социальных услуг.

Яцушкевіч, К. Богу славу шле Багуслаўка / Кацярына Яцушкевіч // Голас часу. — 2018.— 21 ліпеня (№54). — С. 9.
Аб вёсцы Багуслаўка Маларыцкага раёна, яе жыхарах. Аб жыцці Ульяны Андрэеўны Хатынюк з вёскі Ацяты Маларыцкага раёна. Споведзь аб падзеях вёскі у 1942 годдзе.


Назад